Restauratie Flaes Orgel uit 1871
|
FLAES ORGEL UIT 1871 RIJKSMONUMENT HERVORMDE KERK ZONNEMAIRE INFORMATIE OVER DE BOUW VAN DIT ORGEL IN 1871 Het op deze site afgebeelde orgel is in 1871 gebouwd door de Amsterdamse orgelmaker Pieter Flaes ( 1812 - 1889 ). Uit een historisch technisch rapport uit 2004 van de hand van orgeladviseur Aart Bergwerff, blijkt dat dit orgel "een verrassend oorspronkelijk bewaard gebleven " instrument is. Sinds de bouw van het instrument in 1871 is er geen enkel noemenswaardige wijziging aangebracht in dit orgel. En dat is volgens Aart Bergwerff zeer uniek te noemen. Op 19 juli 1871 tekenden de kerkvoogden C.J. Moolenburg, K.P. Verseput en M. Molenaar namens de kerkvoogdij der Hervormde Gemeente Zonnemaire een contract met Pieter Flaes te Amsterdam, voor het maken en leveren van een nieuw achtvoets orgel met twee klavieren en aangehangen pedaal dat op de zijde zal bespeeld worden en de navolgende registers bevatten. Manuaal of Hoofdklavier
Tweede of bovenklavier
Ventiel of windlozing Het originele handgeschreven contract is bewaard gebleven en geeft een gedetailleerd beeld van het instrument bij de bouw en oplevering. Hieruit onder andere het volgende: Art. 16 De orgelmaker zal voor de daarstelling van dit orgel genieten een som van drie duizend zes honderd gulden. Art. 17 Van deze som van drie duizend zes honderd gulden, wordt door kerkvoogden na de volkomene voltooijing en goedkeuring aan de orgelmaker twee duizend zes honderd gulden contant uitbetaald, vervolgens vijfhonderd gulden een jaar na de aflevering en de laatste vijfhonderd gulden twee jaar na de aflevering van het orgel, en de beide termijnen met de daarop verschenen renten à 5 ten honderd. INFORMATIE OVER DE RESTAURATIE IN 2008 EN 2009. In week 8 van 2008 is een aanvang gemaakt met de restauratie door Elbertse Orgelmakers uit Soest die het gehele orgel demonteerden en vervoerden naar hun werkplaats in Soest. Daar is men tot en met augustus 2009 bezig geweest het gehele orgel te restaureren, een enorme hoop werk. Intussen is in de maand maart 2009 in de kerk de gehele orgelkas door schildersbedrijf ZUYDAM uit Gorinchem opgeknapt en waar nodig voorzien van nieuw bladgoud en daarna geheel vernist. In het begin was er sprake van dat er voor de gehele restauratie 180.000 euro nodig zou zijn. Omdat echter het bladgoud van het orgel in 1930 nog was vernieuwd door dorpsschilder L. van Leersum ( dit was met potlood op de binnenkant van de orgelkas geschreven), viel de nota van de schilder goedkoper uit. En omdat wij zelf voor steigers en een bouwlift hebben gezorgd om de orgelonderdelen bij het demonteren alsmede bij het opbouwen, naar beneden en naar boven te krijgen, viel ook de nota van de orgelbouwer nog wat mee. Echter zowel de orgeladviseur Aart Bergwerff alsmede de orgelrestaurateur Elbertse stelden dat het huidige verwarming systeem in de kerk funest zou blijken te zijn voor het gerestaureerde orgel. En goede raad is duur want voor een nieuw verwarming systeem is een bedrag van 60.000 euro nodig, hierdoor komt de totaalprijs van de restauratie nu uit op 230.000 euro. Begin september 2009 zijn de gerestaureerde onderdelen van het orgel vanuit de werkplaats van orgelbouwer Elbertse in Soest weer teruggebracht naar Zonnemaire. Daar is alles weer in de orgelkas ingebouwd en kon men gaan intoneren en afstemmen. Inmiddels was er in de kerk een geheel nieuw verwarming systeem aangelegd met een buizensysteem in de kerkbanken, radiatoren aan de voor- en achterwanden van de kerk en convectoren voor de ( hoge ) ramen. Om de opstijgende warme lucht zoveel mogelijk te benutten zijn er aan het plafond twee ventilatoren geplaatst die deze warme lucht naar beneden stuwen. Met een thermostaat kan er nu worden gezorgd voor een constante temperatuur in het kerkgebouw. Het laatste is zeer belangrijk voor het gerestaureerde Flaes orgel.. De officiële overdracht en de ingebruikname van het orgel door de orgelbouwer aan het kerkbestuur vindt plaats op woensdag 28 oktober 2009. Dit is een besloten bijeenkomst waarvoor uitnodigingen zijn verzonden aan, alle sponsoren, burgerlijke- en kerkelijke overheden, organisten, zustergemeenten en alle actieve leden van de Hervormde Gemeente van Zonnemaire. De heer Elbertse zal verslag doen van de restauratie en orgeladviseur en begeleider van deze restauratie Aart Bergwerff uit Brielle zal een kort concert verzorgen. Aan de achterzijde onder de orgelgalerij zal de plaquette die daar is opgehangen met de namen van diegenen die deze restauratie, met een gift van tenminste 1.000.00 euro, hebben gesteund worden onthuld. Nadien kan men met een hapje en een drankje nog wat napraten, het orgel bekijken in het echt, maar ook op een diapresentatie die het gehele verloop van de restauratie weergeeft. Tijdens het Oogstpalet van klank en Kleur 2009 op 6 - 7 en 8 november kan iedereen het orgel bekijken en beluisteren. Op zondag 8 november tijdens de Dankdienst voor Gewas en Arbeid zal het orgel voor het eerst weer worden gebruikt voor de begeleiding van de zang in een eredienst. Door een zeer intensieve fondsenwerving, via collecten en giften en veel door de kerkgemeenschap ontplooide activiteiten is er momenteel in totaal ruim 210.000.00 euro bijeengebracht. Het kerkbestuur hoopt dat door de onvoorziene extra kosten er nog aanvullende subsidies mogen worden ontvangen. We kunnen gerust stellen dat Zonnemaire weer een pronkstuk terug heeft gekregen. Een orgel dat het predicaat Rijksmonument dubbel en dwars verdient. Foto's
Disclaimer |
